Puccini ve Wagner Operalarinda Kadin Karakterlerin Islenisi

Abstract

Bu çalışmanın konusu, “19. yüzyıl opera örneklerinde kadın karakterlerin işlenişi”dir. Çalışma konusunun amacı, 19. yüzyıl operaları aracılığıyla dönemin, kadın rolüne bakış açısını, kadının o dönemde sosyal yaşamdaki statüsünü incelemek ve sosyo-müzikolojik bir kuramsal çerçeve ile müzik tarihinin belli bir dönemi içinde toplumsal cinsiyet yaklaşımı üzerinden literatüre katkı sağlamaktır. Konunun kapsamı, 19. yüzyılda İtalyan besteci Giacomo Puccini ve Alman besteci Richard Wagner operalarından birer örnek ile sınırlandırılmıştır. Konuyu incelemek üzere, Puccini’nin “Madam Butterfly” ve Wagner’in “Uçan Hollandalı” operaları seçilmiştir. Madam Butterfly operasından, Butterfly olarak bilinen geyşa Japon kadını “Cio-Cio-San”, Uçan Hollandalı operasından ise “Senta” karakterleri ele alınmıştır. Çalışmada, bu operalar özelinde Puccini ve Wagner’in, kadın karakterleri nasıl işledikleri sorusu araştırılmıştır. Araştırma sırasında feminist metodolojiden faydalanılmıştır. Yapılan literatür taramasıyla, konu ile ilgili kaynak olarak, akademik tezlerden, makalelerden ve kitaplardan yararlanılmıştır. Kaynaklar arasında, Cevad Memduh Altar’ın Opera Tarihi adlı kitabının üçüncü cildinin 36. sayfasındaki, Avusturyalı opera eleştirmeni Joseph Gregor’dan yapılan alıntıdaki; “Puccini, eserlerinde, …kadını, acı çekmeye mahkûm etmiş, buna karşılık… Wagner, kadına kurtuluşu müjdelemiş… ve her ikisinde de ruhsal kurtuluşa en çok muhtaç olan erkek, aksine, hak tanımayan, acımasız kişiye dönüşmüştür...” cümlesi konunun araştırılması için çıkış noktası olarak görülmüş ve kapsamın sınırlandırılmasına da yardımcı olmuştur. Bahsi geçen iddiadan hareketle, seçilen Puccini ve Wagner opera örneklerine toplumsal cinsiyet bağlamında yaklaşılmıştır. Tespit edilen bulgularda, her iki örnekte de kadın karakterlerin sonunun ölüm olduğu gözlemlenmiş; ancak Puccini’nin Cio-Cio-San karakteri, onuru için intihar ederek ölümü seçerken, Wagner’in Senta karakteri, erkeğin kurtuluşu için intihar etmiştir. Sonuç olarak, kadın karakterlerin işlenişindeki ölüm teması benzerlik göstermekle birlikte, bu örnekler üzerinden kadının bağımsızlığı ve kurtuluş sebepleri bakımından konunun tartışmaya açık kaldığını belirtmek mümkündür.