Esengü Bitig: Doğumunun 60. Yılında Zühal Ölmez Armağanı ( 1. Basım)

Abstract

Özet: Taşkent Orta Asya’nın, Özbekistan’ın en önemli kültürel ve sosyalmerkezlerinden birisidir. Taşkent şehri ve Taşkent şehri etrafındaki Karluk grubuna aitağızlar, Özbek edebi dilinin fonetik esasını oluşturmaktadır. Fergana, Margılan, Endican,Taşkent vahası (ili) ve Taşkent gibi şehirler, Özbek edebi dili için temel olan ağızlarınkonuşulduğu yaşam merkezleri sayılır. Taşkent’in günümüzdeki önemi yeni oluşmuşdeğildir. Çarlık dönemine kadar da Taşkent önemli ticaret ve gelişim merkeziydi ve Türkboyları için de bir merkez konumundaydı. Sovyet döneminde de Özbekistan Sovyethükümeti Taşkent’in kültürel varlığını ve ağız özelliklerini pekiştirmiş, bu durumbağımsızlıktan sonra da devam etmiştir. Taşkent ağzı için Polivanov “İranlılaşmış”terimini kullanır ve yaptığı ağız tasniflerinde bunu önemli kriterlerden biri olarak belirler.Borovkov ve Gazi Alim gibi bilim insanları da Polivanov’un çalışmaları hakkında kendigörüşlerini belirtmişlerdir. Bu çalışmada “İranlılaşmış” olduğu ileri sürülen Taşkent ağzıve özellikleri üzerinde durulacaktır.Anahtar kelimeler: Özbekçe, Taşkent ağzı, Özbekçenin Karluk ağızları,“İranlılaşma”, sinharmonizm