Prof. Dr. Necmettin M. Berkin’e Armağan

Abstract

Borçlu aleyhine ilamsız takibe girişen alacaklının talebi ile borçluya tebliğ edilen ödeme emrine karşı, borçlu çeşitli şekillerde hareket edebilir. Bunlardan biri ödeme emrine itirazdır. Usûlüne uygun olarak tebliğ edilen ödeme emrine yapılan itiraz neticesinde takip durur. Alacaklının alacağına kavuşabilmesi için öncelikle itirazı bertaraf etmesi gerekir. Bunun yollarından biri genel mahkemelerde görülen itirazın iptali davasıdır. İtirazın iptali davası öğretide ve uygulamada özellikle bu davanın hukuki niteliğinin farklı yorumlanması nedeniyle tartışma konusu olmuştur. İtirazın iptali davasının hukuki niteliğinin ne olduğu sorusuna verilecek cevap, söz konusu davada ıslah yapılıp yapılamayacağı ile yakından ilgilidir. Islah kural olarak iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı kapsamında kalan durumlar için geçerli bir kurum olup medeni usûl hukukuna hâkim olan ilkelerden teksif ilkesini yumuşatır. İtirazın iptali davasının hukuki niteliği bir eda davası olmayıp takip hukukuna özgü bir davadır. Bu nedenle itirazın iptali davasında, tarafların iddia ve savunmalarının dayanağını oluşturan vakıalar ile talep sonucunun ıslahının mümkün olup olmadığı itirazın iptali davası ile icra takibi arasındaki sıkı ilişki dikkate alınarak açıklanmalıdır.