Havacılık Psikolojisi: Kavramlar, Araştırmalar, Uygulamalar

Abstract

Hava yolu pilotları genellikle stresli ve tehlikeli koşullar altında uçmak zorunda olduklarından pilot adaylarının seçiminde psikolojik özelliklerin değerlendirilmesi kritik önem taşır. Psikolojik özellikler açısından pilotluk mesleğine uygun adayların seçilmesi, daha sonra trajik kazaların yaşanma riskini azaltır. Ayrıca, doğrudan uçak kazalarına neden olmasalar bile, psikolojik özellikler pilotun performansını düşürebilir ve potansiyel olarak yıkıcı sonuçlarla uçuş güvenliğini tehdit edebilir. Bu nedenle, hava yolu işletmecileri için en iyi pilotları işe almak ve eğitmek, psikolojik özelliklerin yanı sıra adayların iş performansını belirleyen bilgi, beceri ve yeteneklerin doğru ve eksiksiz bir şekilde değerlendirilmesine bağlıdır. Pilotların kasıtlı davranışları sonucu meydana geldiği ileri sürülen uçak kazalarıyla birlikte pilot seçiminde psikolojik değerlendirmenin önemi daha iyi anlaşılmıştır. Pilotların ciddi psikolojik sorunlarından kaynaklandığı düşünülen kazaların yanı sıra, alkol-ilaç-uyuşturucu kullanımı, yorgunluk, uykusuzluk, duygusal sorunlar, durum farkındalığı eksikliği, iletişim sorunları gibi pilot hatalarından kaynaklanan çok sayıda kaza bulunmaktadır. Pilot adaylarının seçiminde psikolojik değerlendirme genellikle adım adım uygulanan prosedürler dizisinden oluşur. Pilot seçiminde standart bir psikolojik değerlendirme biyografik veri formlarını, bilişsel, psikomotor yetenek testlerini, kişilik testlerini, bireysel ve grup mülakatını kapsar. Pilot seçiminde bu değerlendirme sonuçlarının birlikte ele alınarak karar verilmesinin, daha doğru bir yaklaşım olacağı akılda tutulmalıdır.