Mıgırdiç Margosyan‟ın Öykülerinde Çok Kültürlü Diyarbakır: Bir Söylem Çözümlemesi

Abstract

Çalışmamızda, Ermeni taşra edebiyatının son temsilcilerinden Mıgırdiç Margosyan‟ın öykülerindeki çok kültürlülük söylem çözümlemesi kapsamında incelenecektir. Metinlerin anlamsal yapılarının gün yüzüne çıkarılmasında metnin söylemsel boyutunun ortaya konulması yaygın olarak kullanılan bir inceleme yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Söylem kavramını açıklamak gerekirse, söylemin salt bir dil dizgesi değil, kişilerin belirli uzamsal ve süremsel bağlamda gerçekleştirdikleri ifadeleri, düşünceleri içeren karmaşık bir yapı olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle, bu çalışmada söylem çözümlemesinin sunduğu çözümleme modelleri doğrultusunda, Margosyan‟ın öykülerindeki çok kültürlü yapının söylem düzeyinde nasıl var olduğu saptanacaktır. Margosyan‟ın Mardin‟e komşu il olan Diyarbakır konulu öykülerinden hareketle, yazarın Diyarbakır‟ı, o yörede yaşayan insanların yaşam tarzı ve geleneklerini nasıl dile getirdiğini, Türk, Kürt, Ermeni, Süryani, Rum ve Yahudi gibi farklı kültürlerden olan bu insanların birbirleriyle olan iletiĢimini nasıl kurguladığını ortaya koymaya çalışacağız. Makro ve miko düzey olmak üzere iki düzeyde inceleyeceğimiz bütüncemiz, Margosyan‟ın “Biletimiz İstanbul‟a Kesildi” ve “Söyle Margos Nerelisen” başlıklı öykü derlemelerinden seçtiğimiz beş öykü ile sınırlandırılmıştır.