TÜRK HUKUKUNDA ULUSLARARASI ÇOCUK KAÇIRMA VE UYGULAMALARI

Abstract

Türkiye, 2000 yılından beri Uluslararası Çocuk Kaçırmalarının Hukuki Veçheleri Hakkında Sözleşme’ye taraftır. Uluslararası Çocuk Kaçırmalarının Hukuki Veçheleri Hakkında Sözleşme, BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ile uyum içindedir. Sözleşme’nin amacı, hukuka aykırı olarak yerleri değiştirilen çocukların bir an evvel mutad meskeninin bulunduğu devlete iadesini sağlamaktır. Sözleşme öngördüğü amacı gerçekleştirirken her somut olay için BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’de yer alan “çocuğun üstün menfaati” ilkesini esas almaktadır. Mutad meskeninin bulunduğu yerdeki adli veya idari makamlarca verilen kararlara göre çocuğun velayetine sahip olan kişiden alınarak başka bir devlete götürülmesi, Sözleşme bakımından çocuğun kaçırılmasıdır. Sözleşme içerdiği hükümler ve öngördüğü usul bakımından bir adli yardım sözleşmesidir. Sözleşmenin uygulanması için her âkit devlette merkezi makamlar bulunmaktadır. Türkiye merkezi makam olarak Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü’nü görevlendirmiştir. Bakanlık bu görevini Cumhuriyet Başsavcılıkları marifetiyle yerine getirmektedir. Her somut olayda çocuğun üstün menfaati gözetilerek iadenin kabul edilip edilmeyeceğine aile mahkemelerince karar verilmesi gerekmektedir.