Likenlerin Kaya Parçalanması ve Ayrışmasındaki İşlevleri

Abstract

Likenler kayaların parçalanması ve ayrışması süreçlerine etkili bir şekilde katılmaktadırlar. Bu etki, likenin ve etkilediği kayanın türü ile bunların bulunduğu ortama göre değişmektedir. Likenlerin kayaları parçalayıcı etkileri; 1) liken hüflerinin kayanın içine girmesi 2) Likenin büzülmesi ve genişlemesi, 3) Likenin donması ve çözülmesi, 4) Likenlerin mineralleri sarması şeklinde olur. Tüm bu parçalayıcı etkilerle ayrışma süreçleri beraber işler. Ayrışma süreci iki aşamadadır. Birinci aşamada; likenlerin solunum yoluyla ortama verdikleri CO2, liken asitleri ve diğer bileşiklerle ortamın yapısı değiştirilir. İkinci aşamada ise; değişen bu yapıyla birlikte likenler bünyelerinde veya kayayla temas ettiği yerde kayalardaki mineralleri de kullanarak yeni bileşikler oluştururlar.