Bitkilendirilmiş çatı sistemleri ve kentsel tarım olanakları

Abstract

Kentsel tarım kavramı, kentleşmenin ve gelecekte kent nüfuslarında beklenen artışın etkisiyle, son yıllarda önem kazanmaya başlamıştır. Gıda güvenliği, tedariki ve çevre kirliliği ile ilgili kaygılar, kent ortamında tarımsal üretimin önemini arttırmaktadır.

Doğal ekosistemlerden farklı olarak kentsel alanlar yoğun kullanımlara ve yapısal çevrenin olumsuz etkilerine maruz kalmaktadır. Bunun yanı sıra yapı yüzeyleri, kentlerdeki geçirimsiz yüzeylerin büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Kentlerdeki geçirimsiz çatı yüzeylerine bitki, yetişme ortamı ve suyun eklenmesiyle, bitkilendirilmiş çatı sistemlerinin kent ekosisteminde ortaya çıkan bazı çevresel sorunların (yüzeysel akış, kentsel ısı adası etkisi, enerji tüketimi gibi) azaltılmasında düzenleyici bileşenler olarak kullanılabilmektedir.

Bitkilendirilmiş çatı sistemleri, sahip oldukları kısıtlı yetişme ortamlarına, su tutma kapasitelerine ve bulundukları konumda maruz kaldıkları değişken hava koşullarına rağmen, uygun bitki türü, yetiştirme teknikleri ve yetişme ortamı seçimi ile kentsel tarım uygulamaları için bir fırsat oluşturmaktadırlar. Kullanımda olmayan çatı yüzeylerinin çatı üzeri tarım alanlarına dönüştürülmesi, bitkilendirilmiş çatı sistemlerinin gıda üretimi amacıyla kullanımına olanak sağlayacaktır.

Bu çalışma, Michigan State Üniversitesi Yeşil Çatı Araştırma Programı kapsamında 2013 yılında gerçekleştirilen ve bitkilendirilmiş çatı sistemlerinde gıda üretimini amaçlayan çalışmaların sonuçları ışığında, bitkilendirilmiş çatı sistemlerinin kentsel tarım uygulamalarındaki konumunu ülkemiz ölçeğinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır.