Yerel Yönetimlerin Mali Performansında Belediye Başkanı Niteliği ve Politik Bütçe Döngüsünün Etkisi

Abstract

Başta Amerika Birleşik Devletleri ve Anglo Sakson coğrafyası olmak üzere uluslararası alanda son çeyrek yüzyıldır yeni kamu yönetimi anlayışının yerleşmesiyle kamu sektöründe bireysel ve kurumsal performansı ölçmeye yönelik oldukça kapsamlı bir literatür birikmiştir. Son yıllarda bu kuramsal çalışmaların çeşitli bölge ve ülkelerde sınandığı ampirik araştırmalar da artmaya başlamıştır. Türkiye’de yerel yönetimler ve yerel yönetim maliyesine ilişkin literatür oldukça gelişmiş ve kapsamlı olmakla beraber, kamu yönetiminde performans yönetimine geçişi yasalaştıran 5018 sayılı Kanun (2013)’dan itibaren geçen yaklaşık 20 yılda yerel yönetimlerin performans göstergelerine dair ampirik çalışmaların sayısı oldukça sınırlıdır. Bu çalışma, söz konusu boşluktan hareketle, iki temel hipotezi Türkiye örneğinde test etmeyi amaçlıyor: Birincisi, belediye başkanının sahip olduğu nitelikler (eğitim ve iş, deneyimi) ile politik destek belediyenin mali performansını etkilemektedir. Politik bütçe döngüsü literatüründen hareketle ikinci hipotez, Türkiye’de belediye başkanları seçim öncesi oy maksimizasyonu için harcama ve politika tercihlerinde bir değişikliğe gitmektedir. Bu iki hipotezi test etmek üzere Türkiye’nin 81 il belediyesi esas alınarak 2012-2020 yıllarına ilişkin kapsamlı bir veri seti oluşturulmuştur. Araştırma sonuçları, belediye başkanı niteliğinin kurumsal performansa etkisine dair tezlerin Türkiye örneğinde anlamlı karşılığı olmadığını göstermektedir. Fakat belediyelerin bütçe dengesi üzerinde seçim öncesi yıl etkisi ve merkezi yönetim desteği önemlidir. Çalışmamız; veri seti, kapsamı ve bulgularıyla alana katkı sunmaya adaydır. Anahtar Kelimeler: Yeni Kamu Yönetimi, Yerel Yönetimler, Belediye Başkanı, Politik Bütçe Döngüsü, Mali Performans